اثر وجودى اين شخص و پسرش فضل اللّه براى موطن اصلى خودشان يعنى خنج اين بود كه گويا تا امروز بموجب فرمانى از سلطان يعقوب بايندر كه در خنج موجود است موارد املاك اخلاف و اتباع شيخ دانيال خنجى از ماليات معاف گشته است . احتمال دارد وفات جمال الدين روز بهان در سال 790 و در شهر تبريز بوده باشد . » « 1 » مادر فضل اللّه از خاندان « صاعدى » اصفهان بود كه خاندانى معتبر و مشوقين شعرايى چون كمال الدين اسماعيل و ديگران‌اند . « 2 » از خالوهاى فضل اللّه يكى جلال الاسلام اسمعيل صاعدى است كه يكى از وزراى سلسلهء قراقوينلوى شيراز بوده ، « 3 » و سپس بوزارت اوزون حسن برگزيده شده است . « 4 » از خاندان صاعدى افراد ديگرى در كتاب عالم آراى امينى ياد شده‌اند . با ذكر اين مطالب و يادآورى خاندان پدرى و مادرى فضل اللّه ميتوان علت تمايل او را باهل سنت و جماعت دانست . محيط خانوادگى فضل اللّه محيط علمى و ادبى بوده و رشتهء مطالعات او از دقت در مطالب تاريخى و نقل اشعار فارسى و عربى در آثارش واضح و آشكار است . 3 - تحصيلات و مسافرتها فضل اللّه ، شيراز را مولد خود ميداند و ميگويد در سن هفده سالگى پس از خواندن قرآن و عربيات به حج رفته است . براى دومين بار در سن بيست و پنج سالگى « 5 » سفرى به حجاز كرد و در آنجا منهاج العابدين و احياء العلوم غزالى و روضات - العوارف شيخ سهروردى را خوانده است . « 6 » چندى در دار الاسلام مصر بگذراند و هفت ماه در مدينه بماند . در اين جا صحيح بخارى و صحيح مسلم را زير نظر شيوخ مصر و حجاز بخواند . فضل اللّه از استادان خود امام محمد سخاوى را نام ميبرد . سخاوى در كتاب خود معروف به « الضوء اللامع لاهل القرن التاسع » شرحى راجع بدوران تحصيلى فضل اللّه ميدهد . « 7 » بدون شك فضل اللّه بايد از خود استعدادى نشان داده باشد كه استادش او را در خور چنين تعريفى دانسته است . او گويد :

--> ( 1 ) - لارستان كهن ، صفحات 182 و 184 . ( 2 ) - Ethe , in Grundriss d . Iran . Phil . , II , 269 ; Browne , A Literary History Of Persia , Vol . II , p . 541 . ( 3 ) - ترجمهء انگليسى عالم آراى امينى ص 30 . در زمان مرگ جهان شاه ( 872 ه . ق . ) اين شخص در نائين بوده است ، بتاريخ ديار بكريه ن . ك . ( 4 ) - ترجمهء انگليسى تاريخ عالم آراى امينى ص 41 . ( 5 ) - چنان كه در متن عالم آراى امينى ص a 53 مؤلف اظهار مىكند در سال 877 در بغداد بوده است . بنابراين بايد در سال 852 متولد شده باشد . شايد اين گزارش مربوط به سفر اول او در سال 860 باشد . ما ميدانيم محملى را كه اوزون حسن فرستاد در ذى الحجه 877 به مدينه رسيده است اما سران گروه بدست شريف مكه بازداشت شده‌اند . ( 6 ) - ن . ك . به بروكلمن ج 1 ص 422 و 423 . شايد منظور از « روضات العوارف » عوارف المعارف شهاب الدين سهروردى ( 632 - 539 ) باشد . ( 7 ) - سخاوى گويد فضل اللّه از محضر عميد الدين شيرازى نيز كسب فيض كرده است . در مهمان نامه جلال الدين محمد دوانى را نيز استاد خود خوانده است ن . ك . ص 335 .